8 مه 2025- طبق تخمین‌های سازمان بهداشت جهانی (WHO)، بیش از ۸۰۰ میلیون نفر در سراسر جهان مبتلا به دیابت هستند و این تعداد به طور پیوسته در حال افزایش است. بیماران دیابتی سطح غیرطبیعی بالایی از قند خون را تجربه می ‌کنند که می ‌تواند در درازمدت به اندام‌ ها آسیب برساند و کیفیت زندگی و امید به زندگی بیماران را کاهش دهد.

سطح قند خون توسط سلول‌ هایی در پانکراس به نام سلول ‌های بتا کنترل می ‌شود که انسولین را برای کاهش سطح قند خون ترشح می ‌کنند. نوع دیگری از سلول در پانکراس به نام سلول‌ های آلفا، همتای طبیعی سلول‌ های بتا هستند زیرا با ترشح هورمون گلوکاگون، سطح قند خون را افزایش می ‌دهند. ترشح دقیق و تنظیم ‌شده انسولین در مقابل گلوکاگون برای حفظ قند خون در سطح مناسب مورد نیاز است.

در حالی که تحقیقات زیادی بر درک اختلال عملکرد سلول ‌های بتا در بیماران دیابتی متمرکز شده است، مشخص شده است که سلول ‌های آلفا نیز در دیابت تحت تأثیر قرار می ‌گیرند. مدل ‌های آزمایشگاهی سلول ‌های آلفای انسانی برای درک اختلال عملکرد سلول ‌های آلفا و تنظیم قند خون بسیار مهم هستند. اخیراً، دکتر کوین پترسون و همکارانش از کلینیک مایو، ایالات متحده، روشی برای ساخت سلول ‌های آلفای انسانی از کشت سلول ‌های بنیادی نابالغ کشف کردند. این تحقیق اخیراً در ژورنالStem Cell Reports  منتشر شده است.

این سلول‌ های آلفای مشتق‌ شده از سلول ‌های بنیادی، شباهت زیادی به سلول‌ های آلفای مشتق‌ شده از پانکراس داشتند و سطح قابل مقایسه ‌ای از گلوکاگون را ترشح کردند. نکته مهم این است که، مانند سلول‌ های آلفا در بیماران دیابتی، سلول‌ های آلفای مشتق‌  شده از سلول‌های بنیادی نیز در شرایط کشت مشابه محیط دیابتی، با افزایش ترشح گلوکاگون و اختلال در بیان ژن سلول‌های آلفا و فیزیولوژی آن‌ ها واکنش نشان دادند. امیدوار کننده است که ترشح غیرطبیعی گلوکاگون در این سلول‌ ها با دارویی به نام سونیتینیب (یک داروی ضدسرطان مورد تأیید بالینی) معکوس شد. سلول‌ های آلفای انسانی توصیف ‌شده در این پژوهش می‌ توانند مدل مفیدی برای درک اختلال عملکرد سلول‌های آلفای دیابتی و غربالگری درمان‌ های جدید باشند.

منبع:

https://www.news-medical.net/news/20250508/New-stem-cell-model-mimics-alpha-cell-behavior-in-diabetic-conditions.aspx